timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

timberland outlet polos lacoste mbt baratos nike roshe run ghd outlet hollister madrid nike outlet nike huarache joyas pandora Gafas ray ban ray ban baratas ralph lauren espa?a gafas oakley nike sb baratas new balance baratas nike free baratas boligrafos montblanc air jordan ireland new balance ireland

25 Nisan 2019 Perşembe
00:52
Düşünce   Önceki Haber     |     Sonraki Haber       |      ANA SAYFA
Hızlı Yazdır! Hızlı Yazdır        
Yazı boyutunu:    

Tarih/Saat: 18 Şubat 2019 Pazartesi, 22:24:56

Kaza ve Kadere İmanın Mahiyeti

Kazâ ve kadere inanmak, imanın rükünlerindendir. Bu husus, “âmentü”de; “ve bi'l-kaderi hayrihi ve şerrihi minellâhi teâl┠şeklinde ifade edilmiştir.

Kazâ ve kader; “Allahü Teâlânın bu kâinatta meydana gelecek şeylerin hepsini nerede, ne zaman ve ne şekilde olacaklarını bilmesi ve bunları, vakti gelince ezelî ilim ve iradesine uygun olarak yaratmasıdır.”

Mesela: Ezelde elma çekirdeği kendine özgü bir ölçü ve özellikte takdir ve tayin edilmiştir ki, ondan sadece elma ağacı yetişir, başka birşey yetişmez. Her bitki, her canlı ve herşey de böyledir.

Başka bir ifadeyle; “kaza ve kader”;  Allahü Teâlânın birşey hakkındaki ezelî hükmü ve zamanı gelince bu hükmün uygulanmasıdır. Buna göre kazâ ve kader; Allah-u Teâlâ'nın “ilim, irade ve kudret” sıfatları ile alakalıdır.

İlahî  Sıfatlara İnanan, Kazâ ve Kadere İnanır

Evet kazâ ve kadere iman; Allah-u Teâlâ'nın sonsuz ilim, irade ve kudretine inanmaktır. Yani Allah-u Teâlâ'nın bu sıfatlarına inanan kimse, kazâ ve kadere de inanmış olur. Binaenaleyh kazâ ve kadere iman etmek; “iyi-kötü, hayır-şer, acı-tatlı ve faydalı-zararlı meydana gelmiş ve gelecek her ne varsa, hepsinin Allah-u Teâlâ'nın ilmi, iradesi ve kudreti ile meydana geldiğine inanmaktır.”

Allah-u Teâlâ ezelde, her ne olursa olsun; meydana gelecek şeylerin nerede, ne zaman ve ne şekilde olacağını ilim ve iradesi ile tayin etmiştir. Zamanı geldikçe, bu şeyleri tayin edilen mekânda ve vasıfta kudretiyle yaratır. Buna kulların iradî (ihtiyarî) fiilleri de dahildir. Yani kulların serbest iradeleriyle yaptıkları işleri de Allahü Teâlâ ezelî olarak bilir ve zamanı gelince yaratır, çünkü ondan başka yaratıcı yoktur. Evet kula irade yetkisi verilmiştir, fakat yaratma Allah'a mahsustur.

İrade-i Cüz'iyye ve Sorumluluk

İrade, kişinin bir işi yapmak ve gerçekleştirmek istemesi olup, zıddı kerahet yani istememektir.

Bilindiği gibi insan, yapacağı işi önce irade eder; yani ister, seçer, tercih eder, sonra da yapar. Dolayısıyla insan, yaptığı işi mecbur olduğu için değil, kendi iradesi, isteği, seçimi ve tercihi ile yapar. İstemediği şeyi de bilinçli olarak kendi iradesiyle yapmaz. Fakat insanın bu iradesi mahluk olup; zayıf, dar ve sınırlıdır. Eğer kulun bu cüz'î iradesi, yaratılmış olmasaydı, insanın kendi fiillerinin yaratıcısı olması gerekirdi. Bu ise, “Her şeyi yaratan Allah'tır,” (Ra'd 16) ve “Oysa Allah sizi de, yaptığınız şeyleri de yaratmıştır,” (Saffat 96) ayeti kerimelerinin ortaya koyduğu gerçeğe aykırıdır.

Allahü Teâlâ, Mutlak İrade Sahibidir

Allah-u Teâlâ, mutlak irade sahibidir ve O'nun iradesi; insanın iradesi dahil olmak üzere her şeyi kuşatmıştır. Yani hiçbir şey, O'nun mutlak iradesinin dışında değildir. O'nun irade etmediği yani istemediği bir şeyi yapması düşünülemeyeceği gibi, O'nun irâdesi olmadan herhangi bir şeyin meydana gelmesi de asla ve kat'a mümkün değildir.

Âyet-i kerimelerde buyuruldu ki:

“Allah dilediğini yapandır.” (Hud  107)

“Rabb'in dilediğini yaratır ve seçer; irâde, serbestlik onların değil (Allah'ındır.)Allah yücedir ve onların ortak koştukları şeylerden uzaktır.” (Kasas 68)

“O, her dilediğini mutlaka yapandır.” (Buruc  16)

“O yaptıklarından sorumlu değildir. Onlar ise, sorumlu tutulacaklardır.”(Enbiya 23)

Bunun içindir ki Allah-u Teâlâ'nın iradesine ‘irade-i külliyye', (kapsamlı ve kuşatıcı irade) insanın iradesine de ‘irade-i cüz'iyye' (az ve sınırlı irade) denilmiştir.

İnsan, Günahı Özgür İradesi İle Yapar

İnsan, her şey gibi günahları da kendi istek ve arzusu ile seçer, Allah-u Teâlâ da -dilerse- yaratır. Allah-u Teâlâ -haşa- zorla günah işletmez. İnsanın kendi hür iradesiyle seçtiği kötülüklere de -imtihan gereği- genellikle mâni olmaz. Çünkü eğer Allah-u Teâlâ, insanların kötülüklerine mâni olsaydı, insanların işlerine müdahale etmiş olur ve insanlar da birer robot sayılırdı, dolayısıyla da iyi ve kötü belli olmazdı. Halbuki O, insanı imtihan için bu dünyaya göndermiştir. Âyet-i kerimede buyuruldu ki: “O, hanginizin daha güzel amel yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır.” (Mülk 2)

İnsan, İradesi İle İmtihan Edilmektedir

Allah-u Teâlâ insanları günah ve sevap işleyebilecek vasıf ve kabiliyette  yaratmıştır. Dileseydi, insanı da melek gibi yaratır, o zaman insan da günah işleyemezdi. İnsana, irade-i cüz'iyye vermiş, günah ve sevap işlemekte serbest bırakmıştır. Kul, serbest bırakılmasaydı, sual ve hesap da olmazdı. Bu durum, aynı zamanda Allah'ın adalet ve hikmetine de aykırı düşerdi. Bir yerde yükümlülük varsa, tabii olarak orada irade de söz konusu olacaktır. Kul iradesinde serbest olunca, iyilik yaparsa mükâfatını, kötülük yaparsa cezasını çekecektir. Bu durum, imtihanın icabı ve gereğidir. İnsan, sehven veya cebren yaptığı işten ise, sorumlu değildir.

Allah-u Teâlâ'nın Bilmesi Zorlayıcı Değildir

Buna göre Allah-u Teâlâ'nın ezelde, kulunun bütün fiillerini bilmesi ve bunları Levh-i mahfuz'a yazması, kulun irade ve seçimi üzerinde zorlayıcı değildir. İnsanlar, malın yazılarını bilmezler ve kendi hür iradeleriyle yaşayıp hareket ederler. Bir başka ifadeyle, Allah-u Teâlâ bildiği için ve yazdığı için belli işleri yapmıyoruz. Allah-u Teâlâ ezelde, hür irademizle ne zaman ne yapacağımızı bildiği için yazmıştır. Allah-u Teâlâ ezelî ilmi ile, ne yapacağımızı bilir, fakat zorla yaptırmaz, yaptığımızı serbest irademizle yaparız.

Takvimlere, bir sene sonra güneşin ne zaman doğup, ne zaman batacağı hesaplanarak yazılır. Güneş de takvimde bildirilen saatlerde doğup batar. Güneş, takvime öyle yazıldığı için bu saatlerde doğup batmaz. Vaktin takvime yazılması, güneşin doğmasına ve batmasına tesir etmediği gibi Allah-u Teâlâ'nın ezelî ilmi de fiillerimiz üzerinde zorlayıcı değildir. Mehmet Can

   sefkatyayincilik.com

 

   manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden
   sorumlu değildir.

 

Paylaş :

Diğer Haberler
Erkeğin, Hanımına Karşı Görevleri...
İslam'da Zekâtın Yeri ve Önemi!..
Allahü Teâlâdan Başka Yaratıcı Yoktur!..
Âhirete İnanmayanın Vay Haline
Mesuliyetimiz Büyük, Daha Çok Çalışmalıyız!..
Rızkı Artıran, Ömrü Uzatan ve Hayatı Cennete Çeviren Bir İş!..
Müslüman Şahsiyetin En Temel Özelliği: Halîm Olmak
Kuran-ı Kerim En Büyük Mucizedir
Tasavvuf İlmi Neden Gereklidir?
Müslüman Mütevazı Olmalıdır...
Müslümanın Karakteristik Bir Vasfı: Hilim
Dinin Tarifi ve Mahiyeti
İslamda Hilmin Yeri ve Önemi
Kurban Hakkında Bilinmesi Gereken Bazı Hükümler
Arefe Gününün Fazileti Büyüktür
Din Nedir?
Müsamaha Medeniyeti...
Orucun Fayda ve Hikmetleri
Kadir Gecesi'nin Fazileti
BİRAZ EDEP YAHU
Mümin Her Zaman Tedbirli Olmalıdır
İman Hakkında Ne Biliyoruz?
Güler Yüzlü-Tatlı Sözlü Olabilmek
Mübarek Gün ve Gecelerin Fazileti
Büyük Zatların Huyu: TEENNİ
Birarada Yaşamanın Sigortası: İTİDAL
Tevhid'in Önemli Beş Delili!..
Kur’ân-ı Kerim En Büyük Mucizedir!..
Müslümanın İçi de Dışı da Temizdir!..
Kıyametin Küçük Alametleri
Din Nedir Bilir misin?
İnsanın Yaradılış Gayesi?..
Müminin Alamet-i Farikası!
Kuran-ı Kerim En Büyük Bir Mucizedir
Avrupa’nın Kürdistanları!
  YAZARLAR
  GAZETE 1. SAYFALAR
  ÖNE ÇIKANLAR
  TARİHTE BUGÜN
25 Nisan 1915
Müttefikler Gelibolu'ya çıkarma yaptı. ...
25 Nisan 1918
Ermeniler Kars'ın Şubat Köyü'nde 750 Müslüman'ı şehit etti. ...
25 Nisan 1962
Anayasa Mahkemesi kuruldu. ...
25 Nisan 1982
İsrail Sina'dan tamamen çekildi. ...
 
  SON DAKİKA
» Erkeğin, Hanımına Karşı Görevleri...
» Tarihî Harran Ulu Camii 8 Asır Sonra İbadete Açılıyor!..
» Siirt Fıstığı İçin Müthiş Tesis!..
» Ayasofya'da Gıyabî Cenaze Namazı Kılındı!..
» 31 yıllık Acı: Halepçe!..
» İslam'da Zekâtın Yeri ve Önemi!..
» Almanlar: Müslüman Başbakanı Tartışıyor
» Çamlıca Camii'nde İlk Ezan Okundu
» İmran Han: Keşmir Sorununu Çözen Nobel'e layıktır!..
» İstanbul Havalimanı’nda 16 Bin Kişiye İş Fırsatı!
» Çamlıca Camii'nde İlk Ezan Ne Zaman?
» İslam ve Müslümanlar Arasındaki Çelişki
» Kaza ve Kadere İmanın Mahiyeti
» Âhirete İnanmayanın Vay Haline
» Aileyi Kurtaralım!..
  PARA PİYASALARI
    Alış Satış
  USD % le>Sayfa G ntulenemed
  EUR % le>Sayfa Go untulenemed
  HAVA DURUMU
İstanbul /
Ankara /
İzmir /
  NAMAZ VAKİTLERİ
 
  GÜNÜN FOTOĞRAFI    Hepsini gör
  HARİTA

Haritayı Daha Büyük Görüntüle
  SON 24 SAAT
Copyright © 2008 - MANA HABER. Her Hakkı Saklıdır.  
manahaber.com bağlantı verdiği sitelerin içeriğinden sorumlu değildir.
Sitemizde yayınlanan yazı, resim, grafik, ses ve görüntüler, ancak izin alındıktan sonra, kaynak gösterilerek ve link verilerek yayımlanabilir.